طبق قانون جدید مهریه، اگر مرد بتواند ظرف مدت یک ماه پس از صدور حکم، با ارائه مدارک، عدم توانایی خود در پرداخت مهریه را اثبات کند، دادگاه میتواند به جای صدور حکم حبس، اقدام به تقسیط مهریه نماید. اما اگر مرد توانایی پرداخت داشته باشد و از پرداخت امتناع کند، حبس تعزیری در انتظار او خواهد بود.
بر اساس ماده ۲۱۸ قانون مدنی، اگر مردی بعد از مطالبه مهریه، اموال خود را به دیگران منتقل کند، آن انتقال در صورت اثبات صوری بودن، باطل است. همچنین اگر شخص ثالثی با علم به این نیت، مال را دریافت کرده باشد، او نیز شریک جرم تلقی میشود.
در نتیجه، نهتنها زمان خاصی برای فرار از مهریه تعیین نشده، بلکه حتی اقدامات زودهنگام هم اگر با نیت فرار از دین انجام شده باشند، ممکن است بیاثر و مجازاتپذیر باشند.
یکی از پرکاربردترین راهکارهایی که برخی مردان برای جلوگیری از توقیف اموال خود در قبال مهریه از آن استفاده میکنند، عقد صلح عمری است. این قرارداد در ظاهر یک عمل حقوقی قانونی است که بهموجب آن، فرد میتواند منافع یک مال (مانند خانه یا مغازه) را برای مدت معین یا تا پایان عمر خود نگه دارد، ولی مالکیت آن را به شخص دیگری واگذار کند. این اقدام ممکن است بهعنوان راهی برای فرار از توقیف دارایی در مسیر مطالبه مهریه تلقی شود.
صلح عمری برای فرار از مهریه چیست و چگونه انجام میشود؟
صلح عمری بر اساس ماده ۷۶۴ قانون مدنی، نوعی عقد لازم و رسمی است که مالک میتواند منافع مال خود را برای مدت معین یا مادامالعمر به دیگری واگذار کند، در حالی که اصل مالکیت به فرد دیگر منتقل میشود. در چنین شرایطی، مرد میتواند مالکیت رسمی یک ملک یا دارایی را به نام شخصی از نزدیکانش بزند، ولی تا پایان عمر از منافع آن استفاده کند.
در عمل، این قرارداد غالباً بین پدر و فرزند، یا مرد و یکی از بستگان نزدیکش منعقد میشود. هدف پنهان در بسیاری از این موارد، جلوگیری از توقیف اموال به نفع مهریه همسر است. با این حال، اگر زن بتواند در دادگاه اثبات کند که این صلح با نیت فرار از دین انجام شده است، دادگاه میتواند قرارداد را باطل اعلام کند.
بنابراین، صلح عمری اگرچه یک ابزار قانونی است، اما سوءاستفاده از آن برای فرار از مهریه، خطرات حقوقی جدی در پی خواهد داشت.
نکات مهم در تنظیم قرارداد صلح عمری
برای اینکه صلح عمری از سوی دادگاه به عنوان یک قرارداد قانونی و معتبر شناخته شود، باید دارای شرایط زیر باشد:
تنظیم رسمی در دفتر اسناد رسمی
تصریح دقیق موضوع صلح، مدت، منافع و تعهدات طرفین
ذکر شرط برگشتناپذیری یا فسخناپذیری در متن قرارداد (در صورت لزوم)
پرهیز از هرگونه شبهه صوری بودن
درج شروط داوری و نحوه حل اختلاف
بر خلاف تصور رایج، تنها در شرایط خاصی میتوان زن را بدون پرداخت مهریه طلاق داد. این موارد عبارتاند از:
ابراء یا بخشش مهریه توسط زن قبل یا هنگام طلاق (سند رسمی یا توافقنامه)
طلاق خلع؛ حالتی که زن با بذل مهریه طلاق میگیرد تا از شوهر جدا شود
باطل بودن عقد نکاح؛ مثلاً اگر عقد از ابتدا شرایط قانونی نداشته باشد
عدم تعیین مهریه و فوت زن قبل از نزدیکی
مهریه عندالاستطاعه و اثبات ناتوانی مالی شوهر
دیدگاه خود را بنویسید